Teatr Telewizji TVP

Jej historia

Autor: Martin Crimp, reż.: Maria Zmarz-Koczanowicz, 1998

"Jej historia"powstała pod wpływem szoku. Martin Crimp, urodzony w 1956 roku dramaturg brytyjski, odwiedził Nowy Jorki to, co tam zobaczył, przerosło jego najśmielsze oczekiwania. Jedno z centrów współczesnej sztuki zamiast"oazy"artystów okazało się piekłem. Miejscem bezwzględnego kultu pieniądza, gdzie człowieka traktuje się czystoinstumentalnie."Sztuka"zaś jest obliczoną wyłącznie na zysk działalnością produkcyjną. Talent mniej tu znaczy niżkapryśne widzimisię wysoko postawionych"ludzi z branży". Ludzkie dramaty są przedmiotem handlu jako potencjalnetematy scenariuszy. Prawda, która zawsze uchodziła za cel prawdziwej sztuki, jest zniekształcana i"dopasowywana"doniewybrednych gustów masowej publiczności.Niektórzy płacą za to bardzo wysoką cenę. Tak właśnie dzieje się z Anne - prostą dziewczyną, która postanawia sprzedaćczęść własnej biografii agencji literacko-artystycznej. Kierujące nią małżeństwo Jennifer i Andrew to ludzie pozbawieniskrupułów. Wietrząc w niesamowitych zwierzeniach swej klientki atrakcyjny temat przyszłego scenariusza, dokonują"obróbki"(tak brzmiał pierwotny tytuł przekładu) historii dziewczyny. Wbrew intencjom Anne wplatają w jej opowieśćwątek seksualnej perwersji pomysłu Clifforda, pisarza - kloszarda. By dodać historii pikanterii z zimną krwią wykorzystująoboje, nie cofając się przed najbardziej obrzydliwymi podstępami."Jej historia"ukazuje rzeczywistość zdegradowaną. Na prawdziwe uczucia nie ma w niej miejsca. Kto się im poddaje,staje się łatwym obiektem manipulacji. Crimp nie moralizuje, nie daje odpowiedzi na dręczące go pytania. Niepozostaje też beznamiętnym obserwatorem. Chętnie posługuje się gorzką ironią. Stary pisarz, dla którego autorytetemjest Szekspir, zostaje brutalnie oślepiony niczym Król Lear. Agent literacki, traktujący miłość jako element pozyskiwaniazaufania klientek, zakochuje się w kobiecie na granicy normy psychicznej. W sztuce Crimpa zachowania bohaterów są doabsurdu zautomatyzowane. Potrafią prowadzić kilka rozmów naraz, co chwila"przełączając się na inny kanał". Ichcodzienność wypełnia rutynowy rozkład zajęć: praca, posiłek w japońskiej restauracji, negocjacje z agentem... Odkonwencji i cywilizacyjnego stereotypu nie można się uwolnić. Nawet niewidomy od urodzenia na tyle orientuje się wtopografii miasta, że z powodzeniem pracuje jako taksówkarz. Nawet pozbawiony wzroku pisarz wciąż tworzy. Czy gdybywszystkim nowojorczykom wyłupić oczy, coś w życiu miasta uległoby zmianie? W sztuce Crimpa to pytanie pozostajeretoryczne.

czas: 96 min, scenografia: Marek Chowaniec, kostiumy: Ewa Krauze, zdjęcia: Krzysztof Pakulski i Jarosław Sypniewski, występują: Anna Chodakowska (Jennifer), Jan Frycz (Andrew), Kinga Preis (Anne), Zbigniew Zapasiewicz (Clifford),Mariusz Jakus (Simon), Agnieszka Krukówna (Nicky), Andrzej Zieliński (John), Tadeusz Wojtych (Taksówkarz), BożenaSzymańska (Kelnerka), przekład: Małgorzata Semil,